Μετά από σχεδόν 1000 ώρες στο Oxygen Not Included (συντομογραφία: ONI), αλλεπάλληλες διαγραφές του save και πάμε πάλι από την αρχή, στιγμές ικανοποίησης όχι έχω δημιουργήσει το τέλειο και στο τέλος, καταλήγοντας απελπισμένος από το χάος που υφίσταται στην αποικία μου όπως επίσης, την έλλειψη πόρων ζωτικής σημασίας για την επιβίωση της, καταλήγω να κατατάσσω το παιχνίδι αυτό μέσα στα 10 αγαπημένα μου παιχνίδια όλων των εποχών για PC. Πολλοί θα πουν είναι βαρυσήμαντη δήλωση γιατί πρόκειται απλά για ένα colony survival Indie, μιας άγνωστης σχετικά εταιρείας, την Klei και για τον λόγο αυτό, θα προσπαθήσω στο πρώτο μου μάλιστα review στους Retro X, να εξηγήσω το γιατί.
Το παιχνίδι ξεκινά με την δημιουργία των 3 χαρακτήρων που θα ξεκινήσεις την αποικία σου όπου σου δίνεται η δυνατότητα να επιλέξεις κάποια ενδιαφέροντα (interests) του “duplicant” ή για λόγους συντομογραφίας, “dupe”. Υπάρχουν 11 διαφορετικά ενδιαφέροντα που μπορείς να επιλέξεις όπου μερικά από αυτά είναι η ταχύτητα που μπορεί το dupe να κατασκευάζει, να σκάβει, να μαγειρεύει, να καλλιεργεί κτλ. Παράλληλα κάθε dupe έχει και γνωρίσματα χαρακτηριστικά (traits) που μπορεί να είναι θετικά, για παράδειγμα μειωμένη κατανάλωση οξυγόνου (που βάση του τίτλου του παιχνιδιού αντιλαμβάνεστε ότι πρόκειται για κάτι πολύ σημαντικό) αλλά και αρνητικά, για παράδειγμα αυξημένη κατανάλωση τροφής, ότι χρειάζεται φως για να κοιμηθεί, χρειάζεται να επισκέπτεται την τουαλέτα συχνά, ότι έχει αλλεργίες στην οσμή φυτών και πολλά άλλα. Σε γενικές γραμμές υπάρχουν δεκάδες συνδυασμοί ενδιαφερόντων και χαρακτηριστικών όπου έρχονται με τίμημα, δεν υπάρχει το τέλειο dupe, αν είναι πολύ καλό σε κάτι, υστερεί σε κάτι άλλο. Εν ολίγοις, τα 3 πρώτα dupes θα πρέπει να επιλεγούν προσεκτικά, δίνοντας τους τα απαραίτητα χαρακτηριστικά που απαιτούνται ώστε να ξεκινήσεις την δημιουργία μίας αποικίας.
Έχοντας επιλέξει επίσης το είδος του αστεροειδή που θα ξεκινήσεις, και αυτός με τα δικά του χαρακτηριστικά και ιδιότητες, βρίσκεσαι βαθιά μέσα σε αυτόν με τα 3 dupes που μόλις βγήκαν από έναν 3D printer, να κοιτάζουν με απλανές βλέμμα τον περίγυρο τους. Το “24ωρο” στο ONI είναι διάρκειας 600 δευτερολέπτων, 525 της “ημέρας” και 75 της “νύχτας”. Το παιχνίδι σου δίνει κάποια resources να επιβιώσεις τους πρώτους κύκλους, όπως τροφή και οξυγόνο αλλά αν δεν πράξεις άμεσα ενέργειες, θα ΠΕΘΑΝΕΙΣ κάτι που φυσικά σημαίνει και το τέλος του. Χωρίς να χάνεις χρόνο λοιπόν, αρχίζεις το σκάψιμο και την δημιουργία της βάσης σου με τις.. τουαλέτες, όσο αστείο και αν ακούγεται αυτό, να αποτελούν πρώτη προτεραιότητα. Ο λόγος; Μετά το πέρας του πρώτου κύκλου αφού τα dupes κοιμηθούν και ξυπνήσουν θα πρέπει να κάνουν την ανάγκη τους και αν δεν έχεις τουαλέτες, θα τα κάνουν όπου βρουν όπου μετά θα υπάρχουν ούρα στο πάτωμα και όταν τα dupes πατούν τα ούρα τους είναι δυστυχισμένοι και.. Απελπιστήκατε ήδη; Σας φαίνεται από τώρα πολύπλοκο; Το ONI είναι μια δαιδαλώδης και αγωνιώδης προσπάθεια επιβίωσης όπου η ύπαρξη οξυγόνου είναι η πρωταρχική σου προτεραιότητα και οι τρόποι να χάσεις, δεκάδες..
Αφού λοιπόν πρώτα, φτιάξεις τις τουαλέτες, η εύρεση και άντληση νερού όπου συνήθως υπάρχει τριγύρω σε μικροποσότητες και μπορείς να το εξάγεις με μια αντλία είναι το επόμενο σου βήμα. Η τροφή μετριέται σε θερμίδες και μπορείς να τραφείς είτε από φυτά και τους σπόρους τους, μαγειρεύοντας από εξωγήινα critters που τα σκοτώνεις και παίρνεις το κρέας σου (εκτός αν έχεις trait Pacifist όπου.. δεν μπορείς να σκοτώσεις άλλο όν) είναι κάτι που πρέπει να εξασφαλίσεις. Κάπως έτσι, τελειώνει ο πρώτος κύκλος και τα dupes πηγαίνουν για ύπνο. Όταν ξυπνήσουν, ξεκινάει η αντίστροφη μέτρηση για το χάος..
Σε αντίθεση με τα περισσότερα παιχνίδια, τα resources δεν είναι ατελείωτα που σημαίνει, ότι πρέπει να κάνεις πολύ καλό διαχειρισμό τους και ιδανικά, ο πληθυσμός των dupes να είναι χαμηλός. Μεγάλος αριθμός dupes σημαίνει μεγάλη κατανάλωση πόρων, που μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο από ασφυξία, αυξημένη κατανάλωση τροφής, όπου μπορείς να οδηγηθείς θάνατο λόγω πείνα. Στην αρχή του παιχνιδιού οι δουλειές γίνονται ως επί το πλείστων χειροκίνητα, τα dupes αδειάζουν τις τουαλέτες, τα dupes ποτίζουν τα φυτά που έχεις φυτέψει, τα dupes μεταφέρουν άλγη στην γεννήτρια όπου ψήνοντας την σε αυξημένες θερμοκρασίες παράγει οξυγόνο, τα dupes τρέχουν σε ένα.. hamster wheel όπου η ενέργεια αποθηκεύεται σε μπαταρίες και χρησιμοποιείται για να τροφοδοτήσει την μηχανές της βάσης σου. Αργότερα, όσο προχωράει το παιχνίδι, μπορείς μέσω υπολογιστών και ενός τεραστίου διαστάσεων tech tree να ανακαλύψεις νέες μηχανές, από βασικές γεννήτριες που καίνε κάρβουνο, κουζίνα για να μαγειρεύεις, φίλτρα καθαρισμού νερού, παιχνίδια ψυχαγωγίας για τα dupes μέχρι και να κατασκευάσεις έναν πύραυλο όπου αποτελεί το endgame του παιχνιδιού, να φτάσεις στην επιφάνεια, να φτιάξεις έναν πύραυλο και να φύγεις από τον αστεροειδή. O 3D printer, η πύλη δηλαδή όπου ξεκινάει το παιχνίδι, κάθε τρείς κύκλους σου προσφέρει επιλογές εκτύπωσης που μπορεί να είναι κάποιο νέο dupe ή υλικά, φαγητό, μέταλλα, νερό που δίνουν ένα μικρό boost στο παιχνίδι σου. Θα χρειαστεί να σκάψεις προς όλες τις κατευθύνσεις για να εξερευνήσεις τον αστεροειδή που βρίσκεσαι και το γεγονός ότι πρόκειται για random generated χάρτες το κάνει ακόμα πιο ενδιαφέρον γιατί ανακαλύπτεις πράγματα, resources και πηγές, όπως πετρελαίου, νερό, φυσικού αερίου και πολλές άλλες, που σε βοηθούν στην εξέλιξη και ανάπτυξη της αποικίας σου.
Για να φτάσεις όμως από την χειροκίνητη αντλία στα μικροτσίπ και την κατασκευή πυραύλου, απαιτούνται δεκάδες ώρες παιχνιδιού, πολύ καλό management των υλικών που σου παρέχει ο random χάρτης που παίζεις και η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αυτοματοποίηση των λειτουργιών και μηχανισμών της βάσης σου ώστε τα dupes να είναι ευτυχισμένα, να μην αναλώνονται σε χρονοβόρες δουλειές, οι αποστάσεις να είναι όσο το δυνατόν μικρότερες έτσι, να είναι αποδοτικά στις εργασίες τους. Θα χρειαστεί να χτίσεις δωμάτια, να τραβήξεις γραμμές ρεύματος, σωλήνες νερού, αν σου τελειώσει το νερό να φιλτράρεις βρώμικο νερό από τις τουαλέτες σου και να το κάνεις πάλι πόσιμο. Η άλγη, η αρχική πηγή οξυγόνου σου κάποια στιγμή τελειώνει που σημαίνει ότι πρέπει να δημιουργήσεις οξυγόνο με διαφορετικό τρόπο, για παράδειγμα, διάσπαση νερού σε υδρογόνο και οξυγόνο όπου επίσης, το υδρογόνο, μπορείς να το χρησιμοποιήσεις επίσης για παραγωγή ενέργειες. Η ανακύκλωση, είναι βασικό συστατικό επιτυχίας για να φτιάξεις μια αυτάρκη βάση που μπορεί να υφίσταται στο άπειρο. Αυτό, δεν επιτυγχάνεται εύκολα απαιτεί πολύ σκέψη, υπολογισμούς μέχρι και γνώσεις φυσικής γιατί έχεις να διαχειριστής μέταλλα, υγρά και αέρια, το καθένα από αυτά με τις δικές τους ιδιότητες και τα dupes έχουν ανθρώπινες ευαισθησίες, κρίσεις πανικού, χρειάζονται οξυγόνο, ύπνο, δεν μπορούν να εκτεθούν σε αυξημένες θερμοκρασίες, στο κρύο, πρέπει να φάνε, πρέπει να προστατευτούν από άγρια ζώα. Ακόμα και η χαρά ότι κατάφερες να σκάψεις μέχρι την επιφάνεια του αστεροειδή μετατρέπεται σε απογοήτευση και προβληματισμό γιατί η κατασκευή πυραύλου, σε περιβάλλον χωρίς οξυγόνο, με θερμοκρασία εκατοντάδων βαθμών κάτω του μηδενός όπως επίσης, η περιοδική βροχή μετεωριτών το καθιστούν πολύ δύσκολο έργο.
Το ONI δεν είναι παιχνίδι για όλους, ακόμα και γι’ αυτούς που αγαπούν και έχουν εμπειρία στα survival management games. Είναι εξαιρετικά σύνθετο, απαιτεί δεκάδες ώρες παιχνιδιού, θα χρειαστεί να δείτε πολλά tutorials για να καταλάβετε ακόμα και πως γίνονται τα πιο απλά πράγματα, δεν συγχωρεί λάθη και θα χρειαστεί να το ξεκινήσατε ξανά και ξανά, πολλές φορές. Το παιχνίδι θα σε “ξεγελάσει” όσο έξυπνος και αν νομίζεις ότι είσαι, θα πρέπει να διαχειριστείς κρίσεις, προβλήματα και καταστάσεις πανικού που θα σε κάνουν να το σιχαθείς και πολλές φορές να το παρατήσεις. Ο ερχομός του DLC “Spaced Out”έκανε τα πράγματα ακόμα πιο σύνθετα με αποτέλεσμα οι 1000 ώρες μου να μοιάζουν με περισσότερο με 10, νέα μηχανήματα, νέοι αυτοματισμοί και λειτουργικότητες όπως επίσης και ο παράγοντας ραδιενέργεια που μπορεί είτε να σε σκοτώσει αλλά με σωστή χρήση, να σου κάνει την ζωή πιο εύκολη.
Το ONI, είναι ένα παιχνίδι που θα σε κάνει να συνειδητοποιήσεις πόσο “χαζός” είσαι. Eίναι το “Souls” του micromanagement. Εχεις τα κότσια να το δοκιμάσεις;
About the Author
